Οι σχέσεις ανάμεσα στην εκτελεστική και τη δικαστική εξουσία, το ζήτημα της μετακίνησης δικαστικών λειτουργών σε πολιτικές ή θεσμικές θέσεις μετά την αποχώρησή τους από το δικαστικό σώμα, καθώς και η διασφάλιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, αποτελούν τα βασικά θέματα της σημερινής συνεδρίασης της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η συζήτηση επικεντρώνεται στις προτεινόμενες αλλαγές των άρθρων 89 και 90.
Σε ό,τι αφορά το άρθρο 89, η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας προβλέπει ότι θα μπορεί να ανατίθενται ειδικά διοικητικά καθήκοντα σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής, σύμφωνα με όσα θα ορίζει ο νόμος. Παράλληλα, εισάγεται ασυμβίβαστο που απαγορεύει για τουλάχιστον τρία χρόνια μετά την αφυπηρέτησή τους τη συμμετοχή τους, με οποιαδήποτε ιδιότητα, σε κυβερνητικά σχήματα ή την τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές.
Στο άρθρο 90, η πρόταση επικεντρώνεται στη διαδικασία επιλογής των ανώτατων δικαστών. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι για τις προαγωγές στις κορυφαίες δικαστικές θέσεις θα αποφασίζει ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική εμπλοκή, επιλέγοντας από κατάλογο τριών υποψηφίων για κάθε θέση, οι οποίοι θα προτείνονται από τις ολομέλειες των αντίστοιχων δικαστηρίων.
Με βάση το ισχύον συνταγματικό πλαίσιο, οι προαγωγές του προέδρου και των αντιπροέδρων του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου πραγματοποιούνται με προεδρικό διάταγμα, ύστερα από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου, το οποίο διατηρεί και τον τελικό λόγο στην επιλογή. Η ισχύουσα κυβέρνηση είχε ήδη θεσπίσει ενδιάμεσο στάδιο στη διαδικασία, δίνοντας τη δυνατότητα στα μέλη του δικαστικού σώματος να εκφράζουν τη γνώμη τους μέσω μυστικής ψηφοφορίας, χωρίς όμως να μεταβάλλεται η τελική αρμοδιότητα του Υπουργικού Συμβουλίου.
Με τη νέα πρόταση, η σχετική αρμοδιότητα μεταφέρεται στη Βουλή, ενώ το πεδίο εφαρμογής επεκτείνεται συνολικά στις προαγωγές των ανώτατων δικαστών και δεν περιορίζεται μόνο στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων. Η πρόταση, πάντως, συνοδεύεται και από αντίλογο, καθώς διατυπώνεται η άποψη ότι η μεταφορά της αρμοδιότητας από την κυβέρνηση στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία ενδέχεται να μη διασφαλίζει ουσιαστικά μεγαλύτερη απόσταση της Δικαιοσύνης από την πολιτική εξουσία, αλλά να αλλάζει απλώς το θεσμικό κέντρο λήψης της απόφασης.
