Το Καστελόριζο βρίσκεται στη δίνη του κυκλώνα. Πρακτικά, και μέσα από τη Ρηματική Διακοίνωση της Αιγύπτου προς την Ελλάδα, στο Καστελόριζο δεν αναγνωρίζεται καμία επήρεια σε ό,τι αφορά στον καθορισμό Θαλασσίων Ζωνών και δη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Αίγυπτο.
Μεθοδεύεται να εξαφανιστεί το Καστελόριζο από τον χάρτη, καθώς μετά την Τουρκία -που μέσω του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της και των χαρτών που ανακοίνωσε το αποκλείει πλήρως και δεν το αναγνωρίζει- τώρα έρχεται και η Αίγυπτος να αμφισβητήσει πλήρως το καθεστώς του.
Πρακτικά, οι δύο αυτές χώρες, δηλαδή Τουρκία και Αίγυπτος, εξαφανίζουν το Καστελόριζο μη αναγνωρίζοντάς του επήρεια στον καθορισμό Θαλασσίων Ζωνών.
Η δυσμενής αυτή εξέλιξη για την Ελλάδα όσον αφορά στο καθεστώς του Καστελόριζου, πιθανά να δρομολογεί και καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου. Ο κλοιός απομόνωσης γύρω από το Καστελόριζο με τη μη αναγνώριση επήρειας στον καθορισμό Θαλασσίων Ζωνών από την Τουρκία και την Αίγυπτο αποτελεί ένα κομβικό σημείο και ενισχύει τον προβληματισμό για το κατά πόσο Ελλάδα και Κύπρος μπορούν να προχωρήσουν σε καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ τους, στην οποία το Καστελόριζο παίζει κρίσιμο ρόλο, αφού θεωρείται ως το σημείο που μπορεί να ενωθούν τα όρια των Θαλασσίων Ζωνών Ελλάδας και Κύπρου.
Αμφισβητούνται τα όρια ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας
Μετά τις δύο προκλητικές Ρηματικές Διακοινώσεις της Λιβύης προς τον ΟΗΕ, με τις οποίες αμφισβητούνται τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ και κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας νότια της Κρήτης, αλλά και σε τμήματα του Ιονίου, και μετά την κατάθεση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού της Τουρκίας στον ΟΗΕ και στην UNESCO, έρχεται και η σειρά της Αιγύπτου να αμφισβητήσει με τη Ρηματική της Διακοίνωση τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ.
Πρόκειται για ένα ακόμα ηχηρό χαστούκι-πλήγμα στην ανύπαρκτη εξωτερική πολιτική των κ. Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη και μάλιστα στην κρίσιμη περιοχή της Μεσογείου, όπου υπάρχουν σημαντικές γεωπολιτικές ανακατατάξεις, αλλά και πολύ μεγάλο παγκόσμιο ενδιαφέρον για τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων που υπάρχουν στην περιοχή.
Στη Ρηματική Διακοίνωση της Αίγυπτου προς την Ελλάδα αμφισβητούνται τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στη Μεσόγειο. Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου απέστειλε στις 27 Ιουλίου Ρηματική Διακοίνωση προς την ελληνική πρεσβεία στο Κάιρο, με αφορμή τη δημοσίευση του χάρτη με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της Ελλάδας.
Στη Ρηματική Διακοίνωση της Αίγυπτου, μεταξύ άλλων, αναφέρεται πως «ορισμένες περιοχές που ορίζονται στον “Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό” (…) επικαλύπτονται με το πεδίο εφαρμογής της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στη Μεσόγειο Θάλασσα».
Και σε άλλο σημείο της Ρηματικής Διακοίνωσης τονίζεται ότι «το υπουργείο Εξωτερικών (της Αιγύπτου) επιβεβαιώνει την αντίρρησή του για την προαναφερθείσα παρέμβαση και τονίζει ότι οι όποιες συνέπειες ή επιπτώσεις ενδέχεται να προκύψουν από την ελληνική απόφαση είναι μη αποδεκτές», αμφισβητώντας ουσιαστικά ελληνική ΑΟΖ.
Μένει στα λόγια το Υπ.Εξ.
Η εκπρόσωπος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, ανέφερε πως η Ρηματική Διακοίνωση της Αιγύπτου που διέρρευσε προχτές σχετικά με τον Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ταυτίζεται με τον χάρτη που έχει δημοσιεύσει η Ελλάδα. Παράλληλα σημειώνει πως στον συγκεκριμένο χάρτη και στα τμήματα στα οποία δεν έχει υπάρξει διμερής οριοθέτηση, αναφέρονται τα δυνητικά όρια, σύμφωνα με τη μέση γραμμή, κάτι που ανέφερε και ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, στον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελατί, κατά τη συνάντηση τους στην Αθήνα. Επισημαίνει επίσης ότι ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών επιβεβαίωσε, όπως άλλωστε ρητά αναφέρεται και στη Διακοίνωση, ότι η βούληση της Αιγύπτου είναι τα θέματα αυτά να είναι αντικείμενο συνεργασίας και διαβούλευσης στο πλαίσιο των εξαιρετικών σχέσεων των δύο χωρών και με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυσή τους. Οι δύο πλευρές εξήραν τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ, η οποία υπεγράφη πριν από πέντε ακριβώς χρόνια και επανέλαβαν τη προσήλωσή τους στην UNCLOS για την μελλοντική τους συνεργασία.
Υπενθυμίζεται πως οι κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Αιγύπτου πριν από πέντε χρόνια προχώρησαν στην οριοθέτηση ΑΟΖ τμηματικά, αφήνοντας εκτός συμφωνίας περιοχή που βρισκόταν ανατολικά του 28ου μεσημβρινού (μέσον Ρόδου), αλλά και ελαφρώς δυτικά της νήσου Χρυσής στα νότια της Κρήτης (χωρικές ενότητες 2 και 3).
Οι περιοχές αυτές είχαν μείνει εκτός συμφωνίας διότι τόσο στο δυτικό όσο και στο ανατολικό σκέλος απαιτούν τη συμμετοχή στις συζητήσεις και τρίτων κρατών, της Τουρκίας και της Λιβύης. Ειδικά το όριο του 28ου μεσημβρινού αποτελεί ένα σημείο ιδιαίτερα κρίσιμο.
Αποδέχτηκαν τη μειωμένη επήρεια
Επί της ουσίας, το 2020 η Ελλάδα αποδέχτηκε ελαφρώς μειωμένη επήρεια των κατοικημένων νησιών της, υπό την πίεση της ανάγκης να υπάρξει μια άμεση και δραστική απάντηση στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Να σημειωθεί ότι τότε η τμηματική συμφωνία οριοθέτησης είχε γίνει με την έγκριση αλλά και την ενθάρρυνση των ΗΠΑ.
